De vrije wil van Ivan Demjanjuk

Geen opbeurend lees- en kijkvoer waar ik het nu over wil hebben. The Devil Next Door is een vijfdelige Netflix serie over het beroemde proces op oorlogsmisdadiger John (Ivan) Demjanjuk (1920-2012). Voor wie de geschiedenis niet kent een korte samenvatting (spoiler alert).

Na de oorlog vestigde de jonge Oekraïner zich in de VS en werkte veertig jaar lang als automonteur bij Ford. Midden jaren tachtig rees het vermoeden dat de brave huisvader de beruchte bewaker Ivan de Verschrikkelijke was uit nazivernietigingskamp Treblinka. De VS trok zijn staatsburgerschap in en leverde hem uit aan Israël. Na een groots opgezet publiek proces werd hij tot de strop veroordeeld, maar in afwachting van zijn hoger beroep kwam ontlastend bewijs uit de KGB-archieven van de zojuist gevallen Sovjet-Unie. De Hoge Raad sprak hem vrij onder grote publieke verontwaardiging. Later werd Demjanjuk alsnog in Duitsland veroordeeld voor zijn betrokkenheid bij de moorden in kamp Sobibor. Hij stierf in gevangenschap op hoge leeftijd.

Viaduct onder het ‘Duits lijntje’, voormalige goederenlijn bij Liempde
Doorgaan met het lezen van “De vrije wil van Ivan Demjanjuk”

The Shallows deel 2 – steeds meer van hetzelfde

In mijn vorige post schreef ik over Nicholas Carrs boek The Shallows – What the Internet is Doing To Our Brains. Ik had het gedrukte boek in de kast staan en na tien jaar herlezen. Als het even kan koop ik belangrijke boeken niet digitaal en liefst in hardback. Een boek kun je ruiken en bepotelen. Je kunt kijken hoe mooi het in de kast staat. De leeservaring is wel wat complexer dan simpele dataoverdracht van papier naar je hersenen. Wij zijn onlogische, tactiele en ervaringshongerige wezens. Anders kun je de comeback van vinyl ook niet verklaren. Wij houden van een Gesammterfahrung. Ja, dit moest even in het Duits. Lezen van een tablet betekent interactie met een ding dat onophoudelijk je aandacht afleidt als een zak chips in je ooghoek. Een laptop of monitor nodigt al helemaal niet uit tot diepe focus. Web usability consultant Jakob Nielsen had dit twintig jaar geleden al in de gaten. Zijn tips om je boodschap gelezen te krijgen was bondig en hard: houd het kort, anders leest geen hond je. Het medium heeft ervoor gezorgd dat we ongeconcentreerd en kortstondig zijn gaan lezen. The medium is the message. Dus wordt de lezer bediend met korte leessnacks in een bonte glitterverpakking. U vraagt wij draaien.

Weverijmuseum, Geldrop
Doorgaan met het lezen van “The Shallows deel 2 – steeds meer van hetzelfde”

The Shallows is na tien jaar relevanter dan ooit

Afgelopen week heb ik The Shallows van Nicholas Carr herlezen (2010). De ondertitel What the Internet Is doing to Our Brains dekt de lading goed en is na tien jaar nog even relevant. 

Carr gaat diep in op de praktische uitwerking van Marshall McLuhan’s iconische uitspraak uit 1966 The Medium is the Message. Elk medium waarmee wij communiceren bepaalt sterk wat we ermee zeggen, niet alleen hoe. Een telefoongesprek is anders dan een app, anders dan een email, en anders dan een brief. Het moest nog zo’n dertig jaar duren voor het internet gemeengoed werd, maar het was zeker niet de eerste keer dat de mensheid een communicatie-revolutie onderging. De grootste was die van de mondelinge, meestal gezongen verhalencultuur naar het schrift. Je kon nu je boodschap overbrengen los van afstand en tijd en zo kon kennis zich veel beter verspreiden. De innovaties van kleitablet via papyrus en perkament tot het gedrukte boek namen nog millennia in beslag, maar daarna was het tempo niet meer bij te houden.

Doorgaan met het lezen van “The Shallows is na tien jaar relevanter dan ooit”

Je zit niet bij Cirque du Soleil, kluns!

April doet wat hij wil. Volgende week schijnt het weer te gaan vriezen, dus fietste ik vandaag naar de Chinese supermarkt in Eindhoven. Onze Albert Heijn in Heeze heeft tegenwoordig rozenharissa en gedroogde porcini maar net niet alles op mijn oriëntale boodschappenlijst.

Ik heb genoeg fietskilometers gevreten dat er statistisch om de paar jaar iets mis moet gaan. Ik ben voorzichtig, maar heb geen acrobatenbloed. Amper twee jaar geleden tuimelde ik met de e-bike over een gemeen stoepje en kwam er met een net niet gebroken pols vanaf, die me nog maanden pijnlijk herinnerde aan die onbezonnen actie. Ik laat de fiets er niet om staan. Voor het milieu is het een zegen en de veiligheid heb je voor een groot deel zelf in de hand – dit in tegenstelling tot het vliegtuig.

Natuurbegraafplaats Schoorsveld, Heeze
Doorgaan met het lezen van “Je zit niet bij Cirque du Soleil, kluns!”